Şarampol ve Arazi Kurtarma

Şarampol kurtarma, yoldan çıkıp yol seviyesinin altına inmiş aracın vinç ve halat yardımıyla yola çıkarılmasıdır. Kar, çamur, buz ya da toprak zeminde saplanan araçlar da aynı yöntemle kurtarılır. Bu iş düz çekicilikten ayrıdır; ekipman, açı hesabı ve sabır gerektirir.

Araç şarampole indiğinde ilk ne yapılmalı?

Önce araçtan çıkın. Aracın devrilme ihtimali varsa hiç beklemeyin. Yol seviyesinin altındaysanız yukarı çıkarken yolun akışına dikkat edin; şarampolden çıkan biri, gelen sürücü tarafından geç fark edilir. Dörtlüleri yakın ve reflektörü yolun üzerine, aracın bulunduğu noktadan yeterince geriye koyun. Kendi aracınızı kendi imkânınızla çıkarmaya çalışmayın. Gaza yüklenmek tekerleği daha da gömer, halat bulup bağlamak ise kopan halatın kırbaç etkisiyle ağır yaralanmaya yol açabilir.

Kurtarma nasıl planlanır?

Olay yerine vardığımızda önce zemin kontrol edilir. Aracın altındaki toprak yumuşaksa çekiş yavaş yapılır; sert çekiş aracı yana yatırabilir. Sonra çekiş yönü belirlenir. Araç, indiği yönden geri çıkarılır; yandan çekmek kaporta hasarını artırır. Çekici, çekiş açısını karşılayacak şekilde konumlandırılır ve gerekiyorsa kendisi de sabitlenir. Ancak bundan sonra halat bağlanır.

Çekme noktası nasıl seçilir?

Halat, yalnızca üreticinin bıraktığı çekme kancası yuvasına takılır. Bu yuva çoğu araçta ön ya da arka tamponun içindedir ve kapağı sökülerek açılır. Kanca genelde araçla birlikte verilen takım çantasındadır. Tampon, süspansiyon kolu, direksiyon parçası ya da şase altından çekme yapılmaz; bu noktalar çekme kuvvetini taşımak için tasarlanmamıştır ve koparlar. Kopan bir bağlantı hem aracı hasarlar hem çevredekiler için tehlikelidir.

Kar ve buzda saplanma neden farklıdır?

Karda saplanan araçta esas sorun sürtünmenin bitmesidir. Tekerlek dönerken kar sıkışır ve buza dönüşür; her dönüş zemini daha kaygan hale getirir. Bu yüzden saplandığınızı fark ettiğiniz anda gazı bırakın. Tekerleğin önündeki karı elle temizlemek, altına paspas ya da dal koymak bazen işe yarar. Yaramazsa zorlamayın. Seydişehir çevresinde kar kaynaklı saplanma vakaları en çok Alacabel geçidi ve Taşkent yönündeki yüksek rakımlı yollarda görülüyor.

Çamurda saplanan araç için ne yapılır?

Çamur, kardan daha zahmetlidir çünkü tekerlek zemine gömülür. Yağış sonrası köy yolları ve tarla girişleri bu vakaların çoğunu oluşturur. Bu durumda çekiş tek seferde değil, aralıklı yapılır. Araç bir miktar hareket ettikten sonra durulur, tekerlek önü temizlenir ve devam edilir. Acele etmek aracın altını ve tampon bağlantılarını koparır.

Devrilmiş araç kurtarılabilir mi?

Kurtarılır. Devrilmiş araçta önce yakıt sızıntısı ve akü bağlantısı kontrol edilir. Araç, kontrollü şekilde tekerlekleri üzerine doğrultulur. Doğrultma sırasında çatı ve direkler zaten hasarlı olduğu için ek hasarı en aza indirmek hedeflenir. Doğrultulan araç platforma alınır. İçinde yaralı varsa hiçbir işlem yapılmaz; 112 ve itfaiye beklenir. Kurtarma, can güvenliğinden sonra gelir.

Bu bölgede şarampol vakaları nerede yoğunlaşıyor?

Seydişehir çevresinde üç nokta öne çıkıyor. Birincisi Konya-Antalya karayolunun virajlı kesimleri; özellikle yağışta. İkincisi Alacabel geçidi ve çevresi; kış aylarında buzlanma nedeniyle. Üçüncüsü Bozkır ve Derebucak yönündeki dar dağ yolları; burada karşılaşmada kenara fazla açılmak yol kenarına inmeye yol açıyor. Bu üç bölgede yıllardır çalışıyoruz ve hangi noktada nasıl bir zemin olduğunu biliyoruz.

Kurtarma ücreti neden çekiciden farklı?

Çünkü iş farklı. Düz çekicide araç platforma çıkar ve gider. Şarampol kurtarmada önce aracın yola çıkarılması gerekir; bu vinç, halat ve ek işçilik demektir. Zeminin durumu ve aracın indiği derinlik süreyi belirler. Telefonda aracın ne kadar aşağıda olduğunu, zeminin çamur mu kar mı toprak mı olduğunu söylerseniz gerçekçi bir fiyat veririz. Olay yerinde durumun tarif edilenden farklı çıkması dışında fiyat değişmez, o durumda da işe başlamadan önce size söyleriz.

Sık sorulan sorular

Kendi aracımı halatla çıkarmayı deneyebilir miyim?

Denemeyin. Uygun olmayan halat kopar ve kırbaç etkisiyle ağır yaralanmaya yol açabilir. Ayrıca yanlış noktadan çekmek aracın tamponunu, süspansiyonunu ya da şasesini koparır. Bu hasar, kurtarma ücretinin çok üzerine çıkar.

Karda saplandım, ne yapmalıyım?

Gaza yüklenmeyin. Tekerlek döndükçe kar sıkışıp buza dönüşür ve zemin daha da kayganlaşır. Dörtlüleri yakın, aracın arkasına reflektör koyun ve arayın. Tekerleğin önündeki karı elle temizlemek bazen işe yarar, yaramazsa zorlamayın.

Şarampol kurtarma çekiciden neden pahalı?

Çünkü iş farklı. Düz çekicide araç platforma çıkar ve gider. Şarampol kurtarmada önce aracın yola çıkarılması gerekir; bu vinç, halat ve ek işçilik demektir. Zeminin durumu ve aracın indiği derinlik süreyi belirler.

Devrilmiş araç kurtarılabilir mi?

Kurtarılır. Önce yakıt sızıntısı ve akü bağlantısı kontrol edilir, sonra araç kontrollü şekilde tekerlekleri üzerine doğrultulur ve platforma alınır. İçinde yaralı varsa hiçbir işlem yapılmaz; 112 ve itfaiye beklenir.